Picture

Hey, ik ben Lennart Zegerius.

Computer Science (BSc) en Cognitive Neuropsychology (R-MSc). Een plek voor toegankelijke stukjes over interessante materie.

Ik heb ook de app Minimalist Journal gemaakt.

rank #1 utilities per 22 sept 2020
rank #25 alle paid-apps per 22 sept 2020

❤️ config door Mathieu Mayer-Mazzoli
✍🏻 door Lennart Zegerius
📧 lennart@zegeri.us

Leesgewoontes van Ongeconcentreerde Lezers

8 minuten lezen

Het gemak om snel te lezen lijkt ons niet allemaal gegund. Zo ken je vast wel iemand die iedere week een boek uitleest, en vraag je je vervolgens af waar iemand de tijd vandaan haalt. Je zegt tegen jezelf dat je dit ook wil doen en bestelt een boek op bol.com die bij binnenkomst als decoratiestuk zal mogen gelden.

Leren lezen gaat gepaard met een mooie eigenschap van de mens door allen gekend als zelfverzekerdheid. In de poging dit pedagogisch te analyseren ga ik ervanuit dat een kind leert lezen en problemen oplossen rond dezelfde leeftijd. Er speelt een rol van de omgeving in de ontwikkeling van zelfvertrouwen en zelfeffectiviteit bij kinderen met als variabel de vaardigheid om problemen op te lossen. De manier hoe je zelfvertrouwen ontwikkelt heeft directe invloed op je leesvaardigheid en, niet onbelangrijk, het comfort wat je hebt tijdens het lezen. Waarom kost lezen je zoveel energie? Waarom vallen je ogen dicht na een aantal pagina’s? Waarom lees je zo langzaam? Waarom vind ik lezen zo saai? Ik zal in deze post je proberen uit te leggen waar dit vandaan komt.

We hebben ons allemaal wel eens zelfverzekerd gevoeld. Denk aan die keer dat iemand iets betwijfelde waar jij zeker over was, of die keer dat je voor een tentamen zo goed geleerd had dat je met borst naar voren en kin omhoog de tentamenzaal binnenliep. Jij wist zeker, dit kan niet mis gaan. Ditzelfde soort zelfverzekerdheid komt, wellicht in mindere mate, ook voor bij goede lezers. Het lijkt mij zeer waarschijnlijk dat dit ontstaat door de bevestiging van intelligentie afkomend van de omgeving van het kind. Wanneer je vaardigheid om problemen op te lossen niet zo snel in twijfel wordt gebracht ervaar je minder cognitieve belasting op het gehele proces dat problemen oplossen omringt. Alhoewel ik hier geen bron voor heb concludeer ik dit zelf uit verschillend onderzoek gedaan naar snellezen.

Voor meer uitleg over snellezen zie bijvoorbeeld deze video van Tim Ferriss:

Ik zal een aantal leesgewoontes uitleggen die snellezers adviseren te veranderen, maar alvorens wil ik zeggen dat precies deze gewoontes die aangepakt worden verergeren met een tekort aan zelfverzekerdheid en comfort tijdens het lezen.

Regressie
re·gres·sie (de; v; meervoud: regressies): het teruggaan tot een vroeger stadium.

In ieder geval één ding waar een tekort zelfverzekerdheid invloed op heeft is regressie. Regressie is het herlezen van tekst die je al gelezen hebt. Als je iets niet goed begrijpt lees stukken soms opnieuw en opnieuw, wat frustrerend en vermoeiend kan zijn. ‘Goede’ lezers doen dit minder dan ‘slechte’ lezers. Ik verklaar dat dit gedrag wat zich veel voordoet bij ‘slechte’ lezers door een tekort aan vertrouwen komt dat de informatie goed verwerkt zal worden. Het is een onderbreker van concentratie die veel druk legt op het begrijpen van de tekst. Regressie maakt lezen natuurlijk erg langzaam. Als je ‘slecht’ leest kan je waarschijnlijk moeilijk begrijpen dat sommige mensen zo snel boeken uitlezen. Begrijpt diegene echt alles wat hij/zij leest? Hoe is diegene zo zeker dat de informatie blijft hangen?

Uitstel van begrip
Ik snap hier eigenlijk weinig van, zou ik wel doorlezen?

Één manier om regressie tegen te gaan is door uitstel van begrip. Vraag jezelf niet midden op een pagina af of je wel hebt begrepen wat er verteld werd, maar stel dit uit tot aan het einde van de pagina. Je hoeft niet iedere zin in een studieboek te begrijpen om aan het einde van het hoofdstuk de context te begrijpen en zelfs toe te passen.
Accepteer dat de details gegeven in het boek kunnen worden opgezocht als naslagwerk. Verplaats je aandacht naar nieuwsgierigheid voor wat de lezer je te vertellen heeft. Wat je uiteindelijk onthoudt ligt veel ingewikkelder dan je denkt. Je huidige levens-context heeft (te) veel invloed om jezelf zo veel druk op te leggen om alles gelijk te begrijpen. Begrip komt pas wanneer je met de materie aan de gang gaat en/of onder enige aversie de stof gaat gebruiken; bijvoorbeeld een tentamen waar je toch écht dat algoritme voor uit je hoofd moet kennen.

Ook de ‘goede’ lezers weten vaak niet helemaal zeker of ze echt begrijpen wat ze hebben gelezen. Echter is er bij hen het vertrouwen dat in een context waar deze informatie gebruikt moet worden zij de verbindingen kunnen en zullen gaan leggen. Dit is wederom waar zelfverzekerdheid te pas komt.

Vraag, voor je beslist een boek te lezen, jezelf af wat je wil halen uit het boek. Wat kan het boek jou geven? De schrijver heeft waarschijnlijk het boek geschreven om een zo groot mogelijk publiek binnen een bepaalde doelgroep te treffen. Zo staat er in het boek Fundamentals of Neuropsychology1 ook een stuk over drugsgebruik en verslaving. Natuurlijk is het logisch (binnen het vakgebied) om hierover in het boek te schrijven. Echter zullen er lezers zijn die het boek kopen puur voor dat hoofdstuk en zullen er lezers zijn die het skippen. Voel je vrij om pagina’s of zelfs hoofdstukken te skippen of globaal te lezen tot je iets interessants tegenkomt.

Jouw oordeel over het belang van de inhoud is, tot op zekere hoogte, precies het oordeel dat je zou moeten volgen.

Subvocalisatie
Abstract: in gedachten uitspreken wat je leest.

Ten slotte wil ik het over subvocalisatie hebben. De meesten onder ons hebben geleerd te lezen door middel van de tekst stilletjes herhalen in je hoofd (ook bekend als de phonological loop in je werkgeheugen). Dit gaat bij de meesten rond de 200 woorden per minuut. Echter weten weinig mensen dat men sneller kan lezen dan praten. Je leessnelheid kan je beïnvloeden door de stem in je hoofd te dempen en vertrouwen te krijgen in je visuele verwerking van informatie. Je perifere zicht ziet en verwerkt namelijk ook informatie, zelfs al focus je er niet op. Zoals Tim Ferriss in de video hierboven vertelde is het efficiënt om niet ieder woord te willen zien, maar te vertrouwen dat je perifere zicht de verbindende en opvullende woorden zal verwerken.

Je hoeft niet ieder woord te bekijken om het te zien.

Wij mensen zijn vele malen efficiënter in visuele informatie verwerken dan informatie verwerken dat door de stem in ons hoofd is voorgelezen. Door o.a. onzekerheid willen de meeste langzame lezers ieder woord zien, de volgende regel bewust meemaken en heel geconcentreerd bezig zijn met de activiteit dat lezen is.

Als je hier last van hebt, probeer voortaan als je zin hebt om te lezen wat minder resultaatgericht te zijn. Lees op tijd en niet met een aantal pagina’s in gedachten. Begin met 10 minuten lang een interessant boek lezen, probeer kijkend te lezen en beslis per pagina of je begrijpt wat er geschreven is. Laat je ogen het werk doen, hou het stemmetje stil en wat er verder intern gebeurt laat je z’n gang gaan. Ga niet teveel piekeren over de inhoud en accepteer dat je het mogelijk niet gaat begrijpen. Natuurlijk kun je even gaan nadenken, iets opschrijven of opzoeken. Laat dit natuurlijk gebeuren, vertrouw erop dat jouw hersenen verbindingen kan leggen en context kan zien zonder dat jij daar bewust invloed op zal hebben.


Links:

How to reduce subvocalization

wikiHow: Learning to Speed Read